tripstop
|
Buluş: Büyük bir küresel sorunun çözümü. Ağaç kökleri ve beton iyi bir yoldaş
olamazlar çünkü ağaç kökleri kaldırım döşemelerini sıkıştırır ve bozulmasına yol
açar. TripStop kaldırım bozulmalarını kontrol eden ve takılıp düşme riskini
azaltan yüksek teknolojili bir güvenlik ürünüdür.
Mucit: Peter Mclean,
Avustralya
Finansal Ödül: 5 Milyon Dolardan Fazla
Hikâyesi: Peter Mclean
zamanında birkaç kere takılıp düşmüştür. Ancak 200 yılının sonlarına doğru
belediye çalışanları kendi sokağındaki 80den fazla kaldırım taşı döşemesini
değiştirirken kaldırım çukurları probleminin boyutunu anlamıştır. Kaldırım
toprak hareketlerinin ve ağaç kökü istilasının kurbanı olmuştu ve onarımlar da
çirkin görünüyordu. Merakından kendi yerel meclisini arayıp bir kaldırım taşı
döşeme plakasının 95 ve 200 Avustralya Doları arasında olan fiyatlarını
öğrenince çok şaşırmıştı.
Çözüm
Beton blokların ömrünün en az 50 yıl olması gerekir ancak birçoğu
sırf yerinden çıktı diye atılır. Melbourne civarlarında da arabasıyla gezerken
aynı hikâyenin diğer yerlerde de tekrar tekrar yaşandığını görür. Bu durumu
çözmek için kesin bir karar alır.
Bir akşam otoyolda giderken aklına bir
fikir gelir. “Kendi kendime düşündüm… Ya bu plakaları yeryüzü hareket ettikçe
onunla hareket etmesini sağlayacak ama yine de hizada kalmasını sağlayacak bir
tür esnek bir eklemle birbirine bağlarsak?”
Sonraki Adım
Bu yüzden eve gider gitmez eline bir kağıt kalem alıp daha
sonra patentini aldığı basit bir ileri teknoloji olan TripStop ürününü
oluşturdu. Piyasaya sürülmek için yapılan kapsamlı araştırmalar, geliştirmeler
ve testler neredeyse 8 yıl sürdü.
Yer Yüzü Hareket Edince
Avustralya’da kaldırımlar sağlam ve sabit gibi
görünen uzun devamlı plakalar şeklinde tasarlanmıştır, Ancak yeryüzü hareket
etmeye başladığında (ağaç kökleri büyümeye başladığında) çatlaklıklar görünmeye
başlar ve plakalar bağımsız bir şekilde birbirine doğru kaymaya başlar. Bu da
keskin ve çıkıntılı kenarların oluşmasına neden olur. Bu da sadce potansiyel
takılıp düşme tehlikesi değil aynı zamanda yerel belediyeler için her yıl
binlerce plaka değiştireceklerinden başka bir külfettir.
Buluş
TripStop ıslak betona kururken uygulanan özel olarak tasarlanmış
çapraz şekilli UV’ye karşı dayanıklı bir PVC kalıptır. Şeritler yaklaşık her bir
metre yüzeyin hemen altına döşenir ve böylece plakalar hareket etmezler. Her
biri çatlama kontrol noktaları arasında bir bağlantı oluşturur ve dayanak
noktası görevi görür.
Ağaç kökleri büyüyüp yeryüzünü hareket ettirdikçe beton
da onunla birlikte hareket eder, bağımsız hareket etmez. Bu da takılıp düşme
risklerini ortadan kaldırır ve betonların ömrünü uzatarak belediyenin
masraflarını büyük oranda düşürür.
Her TripStop plakalarının yerlerini
değiştirmeden büyük oranda yükselmeyi kaldırabilir. Bağımsız testlerde TripStop
4inçten fazla bir yükselmede bile herhangi bir takılıp düşme riski
oluşturmamıştır. Ancak sokaklarda 3 inçten fazla yükselme olduğunda belediye
harekete geçmek zorunda.
Kaldırım sorununu çözmenin diğer bir yolunun daha
ağır betonlar yerleştirmek olduğunu düşünebilirsiniz ancak palakalar üç katı
ağırlığına çıkarılsa bile hala hareket edecek ve yerinden
çıkacaktır.
Ödüller
Mclean icadıyla birçok ödül aldı ve bunların arasında
bir de Cenova İsviçre de düzenlenen 2006 Uluslararası Yaratıcılık ve Yeni
Teknikler Fuarı’ndan aldığı altın bir madalya da var. Avustralya’da 78’den
fazla belediyede 100 km’den fazla TripStop döşendi. Bu ürün aynı zamanda Kanada,
ABD, Yeni Zellanda ve fuarlarda talep gösteren diğer ülkelere ihraç edildi.
|
|
||