Yol, konut, doğalgaz yatırımlarındaki artış iş makinelerine ihtiyacı artırdı. Dört yıldır ortalama yüzde 60 büyüyen sektör girişimciye de yeni bir fırsat sunuyor. Genellikle leasing yoluyla alınan makineler saati 70-150 YTL arasında kiralanabiliyor. Aylık kazanç ise 7 ila 14 bin YTL.

Yol, konut, doğalgaz gibi inşaat yatırımlarındaki artış iş makineleri sektörünü de hareketlendirdi. Sektör kiralama ve satın almalarla son dört yılda yaklaşık yüzde 60 büyüdü. Genellikle leasing yoluyla alınan iş makineleri bir yatırım aracı haline dönüşürken girişimciler için de farklı bir alan yaratılmış durumda. İş makinelerini satın alıp kiraya vermek aylık 7 bin YTL ile 14 bin YTL arasında gelir imkânı yaratıyor. Makinelerin fiyatları ise 10 bin ila 180 bin dolar arasında değişiyor.
Son üç senedir iş makinesi kiralama hizmeti verenlerin ve makine kiralayanların sayısında artış olduğunu söyleyen İş makineleri Distribütörleri ve İmalatçıları Birliği (İMDER) Başkanı Rıza Nur Meral'a göre bunun önemli sebepleri arasında yatırımların ve kısa vadeli işlerin artması yer alıyor. Firmaların yatırımlarını desteklemek amacıyla kiralamaya kaydığını ifade eden Meral, sektörün büyük firmalarının da kiralama işine girerek müşterilere cazip teklifler sunduklarını vurguluyor. Kiralama hizmeti veren 100'e yakın firma arasında 15-20'sinin ciro yapısının güçlü olduğunu anlatan Meral, kiralama faaliyetlerinin artması için hem bankaların hem leasingle iş makinesi satanların faiz oranlarını aşağı çekmesi gerektiğine dikkat çekiyor.

İş makineleri sektöründe satışların her geçen yıl arttığını dile getiren Meral, "2004'te satışlarda yüzde 99, 2005'te yüzde 65'lik iyileşme oldu. 2006'nın ilk altı ayında yüzde 40'lık artış oldu. Yıl sonuna kadar tahminimize göre yüzde 20'lik bir artış daha olacak. İnşaat yatırımları madencilik ve yol projeleri sürekli artıyor. Türkiye'de acil 40 baraja ihtiyaç var. Güneyde 15 bin metrekarelik yol projesi başlayacak. Belediyelerin altyapı çalışmaları, tüp geçitler, yeni doğalgaz hatlarının döşenmesi, konut projeleri gibi gelişmeler yatırımların artacağını gösteriyor" dedi.

Borusan, makine sayısını artırıyor.
Caterpillar iş makinelerinin distribütörü Borusan Makine, bu yıl kiralama hizmeti vermeye başlayan büyük şirketlerden biri. 2006'da 2.5 milyon euroluk bir yatırım yaparak sadece kiralama hizmeti için bir filo kuran şirket, 2007'de 13 milyon euroluk yeni bir yatırımla makine parkını 80 adede çıkarmayı hedefliyor. İnşaat sektöründe yaşanan canlanmanın iş makinelerine olan talebi artırdığını söyleyen Borusan Makine Genel Müdür Yardımcısı Murat Erkmen, kiralama hizmetlerinde gelişmeye ve büyümeye açık bir pazar gördüklerini vurguluyor.

Makineleri yüksek maliyetleri nedeniyle almakta zorlanan orta büyüklükteki firmaların kiralamaya yöneldiğini belirten Erkmen, "Avrupa’da artık kısa dönemli makine ihtiyacı olanlar makine almaktansa makine kiralamayı tercih ediyorlar. Çok sayıda ve ciddi makine kiralaması yapan CAT temsilcilerinin yanı sıra sadece kiralama hizmeti veren ve A’dan Z’ye her tür inşaat alet ve ekipmanını kiralayarak inşaat sektörünün taleplerini karşılayan firmalar var. Çünkü kiralama avantaj sağlıyor. Makinelerin kira faturası, nakliye ve yakıt, tırnak, bıçak ve riper ucu gibi aşınma malzemelerinden başka maliyeti bulunmadığı için gerçek maliyet görülebiliyor" diyor. 0-2 yaş arası yeni Caterpillar iş makinelerini kiralayan Borusan Makine, bunlar sayesinde yüksek işte kalma oranı sağlıyor. Aylık kiralama bedelleri; makine modeline, çalışılacak yere, kiralanacak süreye, çalışılacak koşula göre satış fiyatının yüzde 3.5'i ile yüzde 7’si arasında değişiyor.

Saati 70 ile 150 YTL arasında.
Hyundai'nin distribütörü HMF Makine Pazarlama Müdürü Reyhan Uğurlu Yücel, genelde ürünlerin hafriyat hizmeti yapan firmalar tarafından tercih edildiğini ifade ediyor. Makine fiyatlarının 150 bin dolar civarında olduğunu ifade eden Yücel, "Girişimci 150 bin dolarlık makineyi leasingle satın alıyor. Mesela bir doğalgaz hattı döşeme çalışmasına 1 yıllığına kiraya verdiğinde düzenli olarak eline her ay gelir geçiyor. Aldığı gelirle leasing parasını ödüyor" diyor.
Bir makinenin ortalama her ay 7-8 bin YTL kazanç getirdiğine dikkat çeken Yücel, makinelerin aylık veya saatlik kiralandığını, fiyatların bölgeye göre 70 ile 150 YTL arasında değiştiğini vurguluyor. Dünyada satışların çok daha yüksek olduğunu belirten Yücel, İtalya'da geçen yıl 31 bin iş makinesi satıldığını, Türkiye'nin nüfusu ve büyüklüğü itibariyle büyük potansiyel taşıdığını anlatıyor. Yücel, makinelerin ev inşaatlarının yanı sıra altyapı inşaatlarında da kullanıldığını dile getiriyor.

Erzurum'da 92 yılından bu yana iş makinesi kiralama hizmeti veren Dindaroğlu Makine'nin sahibi Turgay Dindaroğlu, fiyatların makinenin özelliğine göre değiştiğini söylüyor. Dindaroğlu, yaklaşık bir yıl önce işini internet ortamına taşıyarak  www.ismakinesibul.com'u kurmuş. Site aracılığıyla kiralama hizmeti verenleri ve makine kiralamak isteyenleri bir araya getiren Dindaroğlu, bu sayede Türkiye'nin dört bir yanından firmalarla iş yapma imkânı bulduklarını ifade ediyor.

Sektörde 14 bin kişi istihdam ediliyor

Yaklaşık 3.2 milyar dolar büyüklüğündeki iş ve inşaat ekipmanları ve makineleri sektöründe yaklaşık 550 firma, 100'e yakın imalatçı var. 50'ye yakın ülkeye ihracat yapılan sektörde 14 bin kişi istihdam ediliyor. Ürünlerin yüzde 70'i ithal edilirken yüzde 30'u yerli firmalar tarafından imal ediliyor. Avrupa iş makineleri pazarında altıncı sırada olan Türkiye'de 2005'te 500 milyon dolarlık ihracat, 1.6 milyar dolarlık yatırım yapıldı. Dünyada iş makineleri pazarının büyüklüğü ise 110 milyar doların üzerinde.

Kiralama, makinenin değerinin düşmesini önlüyor.

* İş makinelerinin kiralanması, yanlış makine seçimi nedeniyle ortaya çıkan verimsizlik ve yüksek maliyet riskini gideriyor.

* Kiralık iş makineleri, makinelerin boşta kalma zamanını en aza indiriyor. Böylelikle depolama masraflarından tasarruf ediliyor.

* Kiralama hizmeti, iş makinelerinin uzun süre parkta beklemesini, bu nedenle değerlerinin düşmesini önlüyor.

* Kiralama, makine tamir ve bakım maliyetlerini, bu alanda özel bir ekip oluşturma gerekliliğini ortadan kaldırıyor. 

Firmalar finansal kaynaklarını dikkatli oluşturmalı

* Kiralama hizmeti vermek isteyenler firmalar hızlı büyümek yerine istikrarlı büyüme taktiği izlemeli.

* Firmalar finansal kaynaklarını dikkatli oluşturmalı.

* İş makinesinin işte kalma süresi yüksek olmalı.

* Ürünlere yeterli oranda servis ve yedek parça desteği sağlanmalı.
* Ekonomideki ve sektördeki gelişmeler iyi takip edilmeli.
Kaynak: Referans.