Müzik aletleri üreticisi Cümbüş, 6 kıtaya ihracat yapıyor. Kendi icatları olan cümbüş adlı müzik aleti ise ABD’de doktora tezi konusu bile olmuş.
Ocak 2007’de ABD’nin en ciddi eğitim kurumlarından Kaliforniya Üniversitesi’nde doktora öğrencisi olan Eric Ederer, “Modern Türkiye’de ‘Öteki’lerin Enstrümanı Olarak Cümbüş” adlı 187 sayfalık bir tez sundu.

Ederer’in tez konusu yaptığı cümbüş adlı müzik aleti, 1920’lerin sonunda Zeynel Abidin Cümbüş tarafından icat edilen ve bugün 6 kıtaya ihraç edilen bir Türk markası. Cümbüş Müzik adlı şirket bugün dördüncü nesil Fethi Cümbüş ve Alihan Cümbüş yönetiminde asırlık yolculuğunu devam ettiriyor. Fethi Cümbüş, şirketin macerasını şöyle anlatıyor:

“Büyük dedemiz Zeynel Abidin Bey, Osmanlı ordusunda askermiş. Silah tüccarlığı da yapıyormuş. Çanakkale Savaşı onu çok etkilemiş. Savaş sonrası İzmir’de inzivaya çekilip kendini müziğe vermiş. Metal bir gövdeye ağaç sap takarak 1920’lerin sonunda cümbüşü icat etmiş.”

Alüminyum gövdesi nedeniyle sesi gür çıkan cümbüş, zamanın mikrofonsuz sahnelerinde çok tutulmuş. Kolay zedelenmeden Anadolu’yu gezebilmesi artısı olmuş.

ADINI ATATÜRK KOYDU

Ocak 1930’da ise Atatürk İstanbul’da ilk kez Zeynel Abidin Bey’in oğlu Cemal Bey’in çaldığı cümbüşü dinlemiş. Atatürk’ün, ‘Çok neşeli, girdiği yerde cümbüş olur’ demesi üzerine aletin adı da konulmuş.

Fethi Cümbüş, “Zeynel Abidin Bey’in diğer oğlu dedemiz Fethi Bey ise cümbüş siparişleri gelmeye başlayınca İzmir’de imalata yönelmiş. Fethi Bey’in oğlu babamız Naci Cümbüş ise cümbüş ve diğer müzik aletlerinin üretimini büyütmüş. Ben ve kardeşim Alihan’a ise dünyaya açılma görevi düştü” diyor.

MAÇ DAVULLARI CÜMBÜŞ’TEN

Fethi ve Alihan Cümbüş kardeşler işi devralınca önce müzik aletlerine bir standart getirmiş. Fethi Cümbüş şöyle anlatıyor:

“Üretimi Bayrampaşa ve Merter’den sonra artık Sefaköy’e taşıdık. Cümbüşün gövdesi alimünyumdan yapılır. Sapı değiştirerek ‘cümbüş tambur’, ‘cümbüş gitar’ ve ‘cümbüş saz’ gibi çeşitler yapıyoruz. Ben üniversite sonrası ihracatı düşünmeye başladım. Ama müzik aletlerimizde standart yoktu. Mesela kavalı düşünürsek kamışın boyuna göre ses değişir. Türkiye’de üretim kulağa göre yapılır. Standart olmayınca kamışa zurna der ve 2 liraya satarsınız. Avrupalı standartlı yaptığı için aynı kamışa obua der ve 200 liraya satar. Öncelikle tüm müzik aletlerimizde bir standart sağladık.

1980’lerin sonunda Arabistan’a darbuka satmaya başladık. Dünyada etnik müziğe merak başlayınca darbuka satışımız Avustralya’ya kadar genişledi. Atina Olimpiyatlar’ının açılışında çalınan davulları biz sattık. Maçlarda çalınan davulları da biz yapıyoruz. Ayrıca mehter takımlarını da donatıyoruz.”

DARBUKAYA TOPKAPI SARAYI’NDAN ONAY

Cümbüşün dünyada tanınması ise, 1970’lerde Kaleidoscope  grubundan David Lindley’in Kaliforniya’da bir dükkânda bir cümbüş bulmasıyla başlamış. Sonra dünya müziğinde çok popüler olan cümbüşü bugün Cezayirli Khaled’den, ABD’li Ara Dinkjian’a kadar birçok sanatçıdan dinlemek mümkün.

Fethi Cümbüş, “Yılda 5 bin cümbüş ve 50 bin darbuka üretiyoruz. Bir cümbüş 200 YTL civarında satılıyor. Bunların yarısı yurtdışına gidiyor. Mandolin de yapıyoruz ama gitar üretmiyoruz. Çünkü Çin’in ucuz üretimiyle başa çıkamıyoruz.

Çinliler çok sayıda üretim yaparlarsa ucuz olduklarından belirli kesimlere hitap eden cümbüş, mandolin ve darbukaya giremiyorlar.

Atölyemizde 20 usta var. Ayrıca bir o kadarı dışından bize kanun, kaval gibi aletlerin üretiminde destek oluyor. Müzik aletlerine kota olmadığı için ihracatçılar kalitesiz müzik aletlerini Türkiye’ye yığabiliyor. Bizim elimiz kolumuz bağlı. Mesela bakır darbuka ve el zilinde pirinç kullanırız. İhracat mevzuatına göre pirinç eşyanın Topkapı Sarayı’ndan ‘Antika değildir’ raporu alması gerekiyor. Darbukaları Topkapı Sarayı’na götürüyoruz ve sandıklar kurşunlanıyor. İşlerimiz çok uzuyor.”

ŞİRKETLERE DARBUKALI MOTİVASYON

Cümbüş Müzik’in yeni bir işi de darbukalı, marakaslı motivasyon!

Birçok şirket çalışanlarının rahatlaması ve motive olması için ünlü perküsyon ustası Okay Temiz hocalığında vurmalı çalgıların çalındığı programlar düzenliyormuş. Cümbüş Müzik de buralarda çalınması için firma logolu on binlerce darbuka ve marakas üretiyor.

Haber: Serkan Arman – Milliyet gazetesi